“Tashi Delek!”
De stem klonk opgewekt.
“I am Thupten Gyatso,” zei hij. “Born in Mustang, son of Tibetan refugees. Welcome to my world.”
Hij hing me een witte sjaal om, een teken van zuiverheid en vriendschap.
“Water is life,” zei hij, terwijl hij me een klein flesje aanreikte. “And today, we drink for wisdom.”
We reden weg uit Pokhara, de bergen trokken zich langzaam op.
“I lived here for twenty years,” vertelde hij. “I guide travelers, but I also learn from them. Buddhism is not about teaching. It’s about exchanging understanding.”
Ik glimlachte. “Dan gaan we allebei wijzer worden vandaag.”
“Exactly,” lachte hij. “That’s the scientific part of Buddhism, no blind faith, only curious minds.”
Het klooster lag tegen de heuvel, rood en goud glanzend in de zon. Monniken in oranje gewaden liepen met kalme tred over de binnenplaats.
“Those,” wees Thupten naar de gebedsmolens, “are wheels of wisdom. Every spin is a silent prayer. Inside are scrolls printed with the mantra Om Mani Padme Hum, thousands of words for compassion.”
Hij liet zijn hand rusten op het metaal, draaide het langzaam rond.
“The Dalai Lama says: you shouldn’t believe that simply spinning a wheel will earn you merit,” zei hij zacht. Hij keek me aan. “It’s never the motion. It’s the intention. The wheel is only a reminder.”
Hij vervolgde:
“Some Buddhist followers believe that turning the wheel or circling the monastery can wash away all negative actions. But the Dalai Lama teaches that this is not how it works. The most important thing is your motivation, your inner state.”
Hij tikte met zijn vinger op zijn borst.
“If your mind is filled with kindness, wishing well for others, then these rituals can support you. But if your thoughts are filled with anger, jealousy, attachment… and you spin the wheel at the same time?”
Hij schudde zijn hoofd.
“Then nothing changes. The heart must turn first.”
Binnen ontmoette ik Dhondup Choedhak, een jonge monnik met nieuwsgierige ogen.
“I didn’t choose to be here,” zei hij zacht. “My family couldn’t raise me. My aunt brought me when I was six.”
Hij keek even op, grijnsde. “But I like it. I play football too.”
Ik lachte. “Dutch or Brazilian style?”
Zijn ogen begonnen te glimmen. Onder zijn gewaad trok hij een feloranje shirt omhoog. Neymar.
“Ah,” zei ik. “So your enlightenment runs on samba.”
Hij grinnikte. “And discipline,” zei hij. “We study, reflect, meditate. We learn to think, not just believe.”
We liepen over het terrein, langs klaslokalen vol houten banken en kleurige muurtekens.
“Morning study, afternoon reflection, evening chanting,” zei hij. “To learn is to question. To question is to understand.”
Ik keek hem aan. “Dat is precies het tegenovergestelde van wat veel mensen denken over religie.”
“Then they don’t understand,” zei hij zacht. “Buddhism is not belief, it’s a scientific religion.”
Later die middag vulde de lucht zich met lage tonen. Trommels, belletjes, gezang. De monniken zaten in rijen, hun stemmen golfden als adem door de ruimte. Het ritme voelde als een hartslag, oud en rustig. Thupten kwam naast me zitten.
“Listen to that,” fluisterde hij. “Not every sound is meant to be understood. Some are meant to be felt.”
Na het gebed brachten we een bezoek aan een Tibetaanse familie. Het huis was eenvoudig maar kleurrijk. Aan de balken hingen gebedsvlaggen die zacht dansten in de wind. De vrouw des huizes schonk boter-thee in. Romig, zout, warm. Op tafel lagen tsampa (gerstemeel), brood, honing.
“Eat,” zei Thupten. “This is how we share peace. Not in temples, but in kitchens.”
Buiten strekte de horizon zich uit: Annapurna gebergte, glinsterend in het laatste licht.
“Beautiful,” zei ik.
Thupten knikte. “Yes. The mountains teach patience. The rivers teach movement. The people teach compassion.”
Ik glimlachte. “And you, what do you teach?”
Hij keek me aan, even stil.
“I don’t teach,” zei hij. “I remind.”
Toen we terugreden richting Pokhara, wapperden de gebedsvlaggen nog in de achteruitkijkspiegel.
“Each color stands for an element,” zei hij. “Blue for space, white for air, red for fire, green for water, yellow for earth. Together they balance the world.”
En vervolgde:
“Just like the planet is made of these five elements, so are we,” zei hij. “Every human body, every living creature. And when these elements fall out of balance inside us, that’s when we become sometimes sick. That’s what some doctors say: illness is simply imbalance.”
Ik keek ernaar en dacht aan zijn woorden.
“Balance,” zei ik. “That’s what we’re all chasing.”
Hij lachte. “No,” zei hij. “It’s what’s chasing you. You just have to stop running.”
En even, tussen de bergen van Nepal en de stilte van het weten, voelde ik wat hij bedoelde.
